Кәсіп туралы 80

Зергердің пірі - Дәуіт пайғамбар. Кәсіп түбі нәсіп.
Кәсібі бардың, нәсібі бар. Кәсібі бөлектің - нәсібі бөлек. Диқан жерін мақтайды,
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
Шеберлікке шек жоқ. Шебер қол шет қалмайды. Шебердің қолы ортақ,
Ақынның сөзі ортақ.
Шеберді шеге қағысынан таниды. Қара суда қаймақ жоқ,
Қас шеберде оймақ жоқ.
Ат жақсысы керуеннен,
Зат жақсысы шеберден.
Ұста, ұстадан нұсқа. Ұстамен жақын болсаң, ісің бітеді. Ұстамен жақын болсаң ,
Мүйіз кесерін аларсың .
Қайықшымен жақын болсаң,
Дауыл күні қайығын суға саларсың.
Ұстаны соққан пышағынан таниды. Ұсталы ел озар,
Ұстасыз ел азар.
Қолың ұста болсын,
Сөзің қысқа болсын.
Көп көрген - нұсқа,
Көп істеген - ұста.
Ұста пышаққа жарымайды,
Етікші етікке жарымайды.
Жаман ұста жанынан. Темірге тіл, жаңқаға жан бітірген. Жантақтан ине, жаңқадан түйме жасаған. Етікшіні балға мен бізі асырайды,
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
Етікшіден құлаш қаш,
Бізі тиер көзіңе,
Тілі тиер өзіңе.
Жаман етікші біз таңдайды. Ерінбеген етікші болады. Тігіншіні инесі асырайды. Алтын жерде жатпайды,
Жаман ұста суын таппайды.
Темірші көміршіге үйір. Егінші еселеп,
Кеусенші кеселеп алады.
Темірді қызған кезде соқ. Жаман іс жоқ,
Жаман ісші бар.
Екі сауыншы кездессе,
Шелегі мен қаймағын айтады.
Екі ұста кездессе,
Балғасы мен салмағын айтады.
Екі ұры кездессе,
Қайдағы мен жайдағыны айтады.
Өгізді қойшы - өлген қойшы,
Жеп болғанда көрген қойшы.
Түйелі қойшы - тұрған қойшы,
Төбесінен ұрған қойшы.
Балықшының үйіне барсаң, қарма жерсің,
Егіншінің үйіне барсаң, жарма жерсің.
Қазаншының еркі бар,
Қайдан құлақ шығарса.
Орман аралаған үйші болады,
Ел аралаған сыншы болады.
Қалауын тапса, қар жанар. Әр нәрсеге асық болғанша,
Бір нәрсеге машық бол.
Шын аңшының алдына аңның өзі келер. Құралайды көзден атқан мерген. Кемеші келсе, қайықшы судан шығар. Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер. Шын орақшы орақ таңдамайды,
Шын батыр құрал таңдамайды.
Орақшының жаманы орақ таңдайды. Егінші мәрт,
Жер жомарт.
Егінші жылда арманда,
Балықшы күнде арманда.
Диқан бабаның кетпенінен,
Шопан атаның таяғынан жарылқасын.
Диқан жауында тыяды,
Балықшы дауылда тыяды.
Диқан болсаң, сүдігеріңді сайла,
Шаруа болсаң, малыңның шөбін сайла.
Диқан болсаң, күз айда,
Күз айдасаң, жүз айда.
Диқан болсаң, жеріңнің басында бол,
Сыпайы болсаң, бегіңнің қасында бол.
Қыстай қайрап, жаздай шапқан кетпенім,
Кетпен шауып мұратыма жеткенім.
Жайлауды жайлап білмеген,
Малды айдап білмейді.
Диқан болсаң, қос өгізің тең болсын,
Шаруа болсаң, қос етегің кең болсын.
Диқан жерін анасындай сүйеді,
Жер диқанды баласындай сүйеді.
Сұлу болу не керек,
Шайнау сұлу болған соң.
Шебер болу не керек,
Селкеу шебер болған соң.
Еңбеққордың ерні майлы,
Жалқаудың басы қаңғы.
Жаза баспас мерген болмас,
Жаңылмас жан болмас.
Батыр ханға қас,
Мерген аңға қас.
Бақташы малын бағады,
Бақшашы бауын бағады.
Мал - баққандікі,
Жер - жыртқандікі.
Мал жоқшысы - малшы,
Ұлпан жоқшысы - аңшы.
Жаман қойшы жайлауын бір күн жейді,
Жақсы қойшы жайлауын мың күн жейді.
Жақсы қойшының төлі түлеп тұрады,
Жаман қойшының төлі жүдеп тұрады.
Жақсы мұраптың соңынан су ереді,
Жаман мұраптың соңынан шу ереді.
Аңшы қанша айла білсе,
Аң сонша жол білер.
Ер қадірін ер білер,
Зер қадірін зергер білер.
Дабысына табысы сай. Темірдің бір басы ыссы, бір басы суық. Атты қойшы - ашулы қойшы. Қой семізі - қойшыдан. Шебердің инесі де,
Күймесі де алтын.
Зергердің түбі - зейнет,
Делдалдың түбі - бейнет.
Зергер білімді болса зейнет,
Білімсіз болса бейнет береді.
Үйге үт кірді,
Егіншінің көкейіне құт кірді.
Білімді өлсе, қағазда аты қалады,
Ұста өлсе, артында заты қалады.
Жаман ұста суын таппайды.