Туған - туыс туралы 46

Өзімде болмаса, ағайында болсын,
Ағайында болмаса, алғанымда болсын.
Ат сатсаң, ауылыңмен ақылдас,
Ауылың жоқ болса, бөркіңмен ақылдас.
Өткелді саяз деме,
Таяқ салып бойлат.
Ісіңді мақұл деме,
Ағайынға салып ойлат.
Қарына тартпағанның қары сынсын. Алыста жүрсе кісінескен,
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақынды жат етсең,
Жатқа күлкі боларсың.
Аталастан ауылдас жақын. Қарыстан сүйем жақын. У ішсең - руыңмен. Пышақ қанша өткір болса да,
Өз сабын жона алмайды.
Жаттан жеген майлы астан,
Жақынның жұдырығы артық.
Адасқан қаздай, руы аздай. Жар басына үй тікпе,
Жар құласа үй кетер.
Ала болса ағайын,
Рулы елден күй кетер.
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Асу-асу белдер бар,
Аса алмаса ат өлсін.
Ағайынмен тату бол,
Айыра алмай жат өлсін.
Ауылдастың ауызы сасық. Ағайынға қадірім жоқ, бетімді көреді.
Әйеліме қадірім жоқ, етімді көреді.
Артқы айылдың батқанын,
Иесі емес, ат білер;
Ағайынның азғанын,
Жақыны емес, жат білер.
Арғымақты жамандап,
Кәне, тұлпар тапқаның?
Ағайынды жамандап,
Кәне, туған тапқаның?
Жаман ағайын күншіл,
Жақсы ағайын сыншыл.
Жақын таласса, жатқа жем. Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ауылдасың жақсы болса,
Ағайының не керек?
Алған жарың жақсы болса,
Айтың-тойың не керек?
Жарлы болар жігіт,
Байталын атқа сатады.
Жалғыз болар жігіт,
Ағайынын жатқа сатады.
Қара наннан қалаш жақсы,
Жаман ағайыннан Алаш жақсы.
Жақының үшін жақсының жағасынан алма. Ай көрмесе, ағайын жат,
Жыл көрмесе, жекжат жат.
Адам өз қолын өзі кесе алмайды. Жаман ағайын
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
Алты Алашқа қорланба, ағайынға қорлан. Жаман жақыннан алыс артық,
Атасы басқа арыс артық.
Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Тураушыда да жақының болсын. Күнде жем тілеген атыңнан без,
Күнде сый сұраған жақыннан без.
Ат арқасына ер батса,
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
Ауыл аралас, қой қоралас. Ағайын
бар болсаң, көре алмайды,
жоқ болсаң, бөліп бере алмайды.
жақсы болсаң, күндейді,
жаман болсаң, жүндейді.
Қайын жұрт
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
Нағашы жұрт
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
Ағайынның көңілі сәл нәрседен қалады. Абысынның аразы,
Ағайынның сәнін кетірер.
Ағайынның аразы
Елдің сәнін кетірер.
Азамат жолы - ар жолы. Ата-ананың ақылы
Сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы,
Сарқылмайтын көлмен тең.
Үйдің жылы, суығын,
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Арық деген жаман тай,
Жазға шығып ат болар.
Жамандығы сезілсе,
Жақын кісі жат болар.
Үш ағайынды жігіттің,
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.